Kripto Para Sözlüğü
Kripto dünyasında sık karşılaşılan 18 terimin kısa ve anlaşılır Türkçe açıklamaları.
A
- Airdrop
- Airdrop, bir kripto projesinin tanıtım veya topluluk ödüllendirme amacıyla kullanıcıların cüzdanlarına ücretsiz token dağıtmasıdır.
- Akıllı sözleşme
- Akıllı sözleşme (smart contract), belirli koşullar gerçekleştiğinde blokzincir üzerinde kendiliğinden çalışan ve sonucu değiştirilemeyen bir yazılımdır.
- Altcoin
- Altcoin, Bitcoin dışındaki tüm kripto paralara verilen genel addır; "alternative coin" (alternatif coin) ifadesinin kısaltmasıdır.
B
- Bitcoin
- Bitcoin (BTC), 2009 yılında Satoshi Nakamoto takma adlı kişi veya grup tarafından başlatılan, toplam arzı 21 milyon adetle sınırlı ilk merkeziyetsiz kripto paradır.
- Bitcoin dominansı
- Bitcoin dominansı, Bitcoin'in piyasa değerinin tüm kripto para piyasasının toplam değeri içindeki yüzde payıdır.
- Blokzincir
- Blokzincir (blockchain), işlemlerin bloklar hâlinde birbirine kriptografik olarak bağlandığı, birçok bilgisayarda aynı anda tutulan ve geriye dönük değiştirilmesi pratikte imkânsız olan dağıtık bir kayıt defteridir.
D
- DeFi
- DeFi (merkeziyetsiz finans), banka ve aracı kurumlar yerine akıllı sözleşmelerle çalışan borç verme, borç alma ve takas gibi finansal hizmetlerin genel adıdır.
G
- Gas ücreti
- Gas ücreti, Ethereum ve benzeri ağlarda bir işlemi veya akıllı sözleşme çağrısını gerçekleştirmek için ödenen ve ağın yoğunluğuna göre değişen işlem bedelidir.
H
- Halving
- Halving (yarılanma), Bitcoin madencilerine verilen blok ödülünün her 210.000 blokta bir, yani yaklaşık dört yılda bir yarıya inmesidir.
K
- Korku ve Açgözlülük Endeksi
- Korku ve Açgözlülük Endeksi, kripto piyasasındaki yatırımcı duyarlılığını 0 (aşırı korku) ile 100 (aşırı açgözlülük) arasında ölçen bir göstergedir.
L
- Likidite
- Likidite, bir varlığın fiyatını önemli ölçüde etkilemeden hızla alınıp satılabilme kolaylığıdır; kripto piyasasında genellikle işlem hacmi ve emir defteri derinliğiyle ölçülür.
M
- Madencilik
- Kripto para madenciliği, işlemleri doğrulayıp yeni blokları zincire eklemek için bilgisayar gücü harcanması ve karşılığında yeni basılan coin ile işlem ücretlerinin kazanılmasıdır.
Ö
- Özel anahtar
- Özel anahtar (private key), bir kripto para adresindeki varlıkları harcama yetkisi veren gizli şifredir; kaybedilirse varlıklara erişim kalıcı olarak kaybolur.
P
- Piyasa değeri
- Piyasa değeri (market cap), bir kripto paranın güncel fiyatı ile dolaşımdaki arzının çarpılmasıyla hesaplanan toplam değeridir.
S
- Soğuk cüzdan
- Soğuk cüzdan, kripto paraların özel anahtarını internete bağlı olmayan bir cihazda (genellikle donanım cüzdanında) saklayan, uzun vadeli saklama için güvenli cüzdan türüdür.
- Spot ETF
- Spot Bitcoin ETF, yatırımcılardan toplanan parayla gerçek bitcoin satın alıp saklayan ve borsada hisse senedi gibi işlem gören yatırım fonudur.
- Stablecoin
- Stablecoin, değeri genellikle ABD doları gibi bir itibari paraya sabitlenmiş, fiyat oynaklığını azaltmak için tasarlanmış kripto paradır.
- Staking
- Staking, hisse ispatı (Proof of Stake) kullanan ağlarda kripto paraların ağ güvenliğine katkı için kilitlenmesi ve karşılığında ödül kazanılmasıdır.